گذشته از اين «چار ركن» اخلاقى، بديهى است كه در اين آيين بر شايستگيهاي اخلاقى ديگري نيز تأكيد شده است («دورة عابدين»، 524 بب)؛ از جمله اينكه نزد ايشان نگاه بد به نامحرم حرام است («ذيل تذكرة اعلى»، 156). آزار رساندن به مخلوقات خدا ممنوع است، زيرا اهل حق بايد «نرنجد و نرنجاند» («ذيل تذكرة اعلى»، 162). در «دورة عابدين» (ص 525 -526) و جاهاي ديگر به لزوم كشت و زرع و آبادانى تأكيد شده است. اينان به چلهنشينى و عزلتگزينى اعتقادي ندارند، بلكه آن را گناه مىدانند (القاصى، 104). دستور اخلاقى ديگر ايشان قناعت است و اينكه نبايد بهمال ديگري نظر داشت،يا بداندست درازي كرد («ذيل تذكرةاعلى»، 161-162).
ظاهراً استعمال دخانيات براي يارسان جايز نيست (همان، 158، 171)، ولى اين نيز گفته شده است كه در ميان اهل حق تنها خاندان آتش بيگى استعمال دخانيات را ممنوع كردهاند و اين تحريم در ميان همة يارسان نيست (نك: القاصى، 105). البته مصرف مسكرات بىهيچ شك و شبههاي حرام است (نيكنژاد، گنجينه، 133، جم).
اهل حق، بنابر سنت و عادت ديرين خود، هنگام برخورد با يكديگر، به جاي سلام و خداحافظی «ياعلى» مىگويند (القاصى، 106). آنان در شب نوروز، بر بامهاي خود آتش مىافروزند (افضلى، سید قاسم، 3/3) و همچنين در شب اول پس از مرگ بر روي قبر متوفى آتش روشن مىكنند (همانجا). اهل حق تيمم، غسل و غسل ميت هم دارند («خرده سرانجام»، 574 - 578).
تراشيدن يا كوتاه كردن شارب براي اهل حق ممنوع و گناهى بزرگ است و سلطان اسحاق خود بر آن تأكيد داشته است (نك: نيكنژاد، همان، 119 بب). قلندر، از بزرگان يارسان، شارب را نشانة اهل حق مىداند (همان، 122). به سبب مقدس بودن سبيل تارهاي جدا شده از آن را بايد در جايى محفوظ نگاه داشت (همان، 1اهل حق از تعدد همسر منع شده اند. اینان به تمام ادیان همچون دین خود احترام می گذارند چراکه در دفاتر اهل حق اشاره به تمام کتاب الهی شده است. اینان بایستی هر هفته نیاز دعا داده و میان مستمندان تقسیم نمایند
+ نوشته شده در پنجشنبه سیزدهم تیر 1387ساعت 19:47 توسط احسان
|
